Rode eik of witte eik
Op het eerste gezicht lijken rode en witte eik sterk op elkaar. Het kopshout verraadt in enkele seconden het verschil: bij witte eik zijn de poriën afgesloten door tylosen, terwijl die van rode eik open zijn. Je kunt er zelfs lucht doorheen blazen. Witte eik heeft ook langere houtstralen, een bruinere tint en is beter bestand tegen water. Daarom is het hout duurder en geschikt voor buiten. Rode eik is rozer, goedkoper en prima voor binnen.
- Maak het kopshout schoon. Zaag of schuur de kopse kant van de plank, zodat de poriën goed zichtbaar zijn.
- Bekijk de poriën. Open, lege poriën wijzen op rode eik. Poriën die gevuld lijken met een glasachtig schuim (tylosen) wijzen op witte eik.
- Bekijk de houtstralen op het vlak. Bij dosse gezaagd hout zijn de houtstralen van witte eik lang, vaak meer dan 19 mm. Die van rode eik zijn kort, meestal minder dan 13 mm.
- Controleer de kleur. Rode eik heeft meestal een roze of roodachtige gloed. Witte eik is lichtbruin tot olijfbruin.
- Controleer met een foto. Fotografeer het kopshout bij daglicht en laat LasWood de houtsoort en eigenschappen bepalen.
De belangrijkste verschillen
Qua hardheid liggen ze dicht bij elkaar: rode eik scoort ongeveer 1290 op de Janka-schaal, witte eik ongeveer 1360. Het grote verschil is waterbestendigheid. Door de afgesloten poriën is witte eik vrijwel waterdicht. Daarom wordt het hout al eeuwen gebruikt voor vaten, boten en buitenmeubels. De open poriën van rode eik nemen vocht op. Buiten rot het hout daardoor snel en rond natte plekken ontstaan zwarte vlekken. Rode eik neemt beits gelijkmatiger op; witte eik komt prachtig tot zijn recht met een ammoniakbehandeling of een moderne, natuurlijke afwerking.
Welke eik past bij jouw project?
Kies witte eik voor natte plekken en buitenwerk: tuinbanken, bootonderdelen, buitendeuren, badkamermeubels en keukenbladen bij de gootsteen. Kwartiers gezaagde witte eik, met zijn opvallende spiegels, is ook kenmerkend voor Arts-and-Crafts-meubels. Kies rode eik voor meubels, kasten, sierlijsten en gebeitste vloeren binnenshuis. Het is voordeliger en heeft een klassieke uitstraling. Met een beperkt budget kun je rode eik gebruiken voor de constructie en witte eik op plekken waar water terechtkomt.
Ook de boom geeft het antwoord
Kun je de boom bekijken? Dan geven de bladeren uitsluitsel. Bladeren van de rode-eikengroep hebben puntige lobben met kleine borstelhaartjes; die van de witte-eikengroep hebben afgeronde lobben zonder haartjes. Eikels van rode eiken rijpen in twee seizoenen en smaken bitter; die van witte eiken rijpen in één seizoen. LasWood herkent bladeren en schors net zo eenvoudig als planken: voor de boom in de tuin en het hout in het rek gebruik je dezelfde app.
Als er alleen "eikenhout" op het etiket staat
Houthandels en vloerenwinkels verkopen een mix van rode eik vaak simpelweg als "eikenhout", terwijl witte eik meer kost. Maak een foto van schoon kopshout voordat je extra betaalt of iets voor buiten bouwt. LasWood bepaalt welke eik je hebt en toont meteen informatie over hardheid en afwerking.
Veelgestelde vragen
Is witte of rode eik beter voor een vloer?
Beide leveren duurzame vloeren op. Witte eik is iets harder, beter bestand tegen water en geschikt voor moderne, natuurlijke afwerkingen. Rode eik is goedkoper en de roze tint past goed bij warme, klassieke beitskleuren.
Kan ik rode eik buiten gebruiken als ik het hout afwerk?
Niet voor langere tijd. Zodra de afwerking slijt, trekken de open poriën water aan en rot rode eik snel. Kies buiten voor witte eik, teak, ceder of een andere duurzame houtsoort.
